| تبليغات | X |
|
خدمات مهندسی کشاورزی رویش |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
نقش تغذیه بهینه بر كنترل آتشك (Fire blight) گلابی
l مقدمه: از اهداف توسعه كشاورزی پایدار میتوان افزایش و پایداری تولید، بهبود كیفیت، غنیسازی محصولات كشاورزی و ارتقاء سطح سلامت جامعه و حفظ محیط زیست را نام برد. بنابراین رعایت تغذیه بهینه گیاهی برای نیل به اهداف فوق ضروری میباشد. در چند سال اخیر تولید محصولات باغی مانند سیب، گلابی، بـِه و … دستخوش نوساناتی شده است كه از دلایل اساسی آن، عدم رعایت اصول مصرف بهینه كودی و جایگذاری غیرعلمی كودها بوده و بدنبال آن ضعف عمومی و بروز بیماریهای گیاهی از قبیل آتشك را به ارمغان آورده است. بیماری آتشك(Fire blight) از بیماریهای خطرناك درختان میوه دانهدار مخصوصاً گلابی محسوب میشود كه خسارات این بیماری قابل قیاس با هیچ یك از بیماریهای درختان میوه دانهدار نیست. عامل آن باكتری Erwinia amylovora میباشد. فعالیت این باكتری در شرایط مرطوب، آبیاری غرقابی و استمرار تغذیه نامتعادل بویژه مصرف فراوان ازت، تشدید مییابد (غالبی و همكاران، 1379؛ داودی و همكاران، 1380). در بسیاری از مناطق ایران، باغهای درختان گلابی، بِه و سیب به این بیماری آلوده شدهاند كه در برخی از سالها توسعه و شدت آلودگی به حدی است كه درختان میوه به خصوص گلابی را از بین برده درمان بیماریهای باكتریایی منجمله آتشك كه عموماً برای كنترل آنها سم مؤثری وجود ندارد، بسیار دشوار میباشد. برای این منظور روشهای مدیریت تلفیقی (Integrated Crop Management) پیشنهاد شده است. عموماً این مدیریت شامل تلفیق بهداشت كامل باغها، جایگزینی ارقام مقاوم به این بیماری بجای ارقام حساس، عملیات هرس زمستانه با رعایت اصول بهداشتی، جلوگیری از استقرار كندوهای زنبور عسل در مجاورت باغهای آلوده و بالاخره مدیریت صحیح تغذیه گیاهی و آبیاری میباشد. گزارشهای متعددی دال بر تأثیر عناصر معدنی بر روی كنترل بیماری گیاهی است و این گزارشها عمدتاً بر روی اثرات كودهای ازتی، پتاسیمیو روی در روی شیوع و كنترل بیماریها درگیاهان متمركز شدهاند (Kiraly، 1976؛ Matocha و Smith، 1980؛ Odurukwe و Arene، 1980؛ Perrenoud، 1990؛ Marschner، 1995؛ Koseogglu و Tokmak، 1996؛ ملكوتی، 1375 و 1378؛ غالبی و همكاران، 1379؛ داودی و همكاران، 1380). سمـر (1375) در تحقیـقـات خـود به ایـن نتیجـه رسیـد در حـالیكه نهالهای سیب در درون گلدان در تیمار شاهد شدیداً مبتلا به شته بودند و برای مبارزه با شته سه بار سمپاشی گردید، در نهالهای سیب تیمار شده با مصرف بهینه كود، آثاری از شته نبود و هیچ سمپاشی نیز انجام نگرفت. در تاكستانهای دشت جوزان ملایر در قطعاتی كه مصرف بهینه كودی اعمال شده بود، علاوه بر افزایش عملكرد و بهبود كیفیت انگورهای تولیدی، اثری از بیماری سفیدك نیز در برگها مشاهده نشد. این در حالی بود كه در قطعات شاهد (مصرف نامتعادل كود) علاوه بر عملكرد پایین، برگها زردرنگ و مبتلا به سفیدك بودند كیانی (1379) در تحقیقات خود بر روی نقش تغذیه متعادل در افزایش عملكرد بادام در چهارمحال و بختیاری به این نتیجه رسید كه با مصرف بهینه كودی و جایگذاری صحیح كودها (چالكود) در بادام خبری از زرد شدن برگها و ریزش زودهنگام آنها مشاهده نگردید و برگهای بادام حدود یك ماه در پاییز بیشتر در روی درختان باقی ماندند. این در حالی بود كه كنه تارتن در قطعات شاهد شدیداً درختان را تحت تأثیر قرار دادهاند (شكل 2). l بیماری آتشك، علائم و عوامل مؤثر بر آن : سابقه شناخت بیماری به بیش از 200 سال میرسد اما رسماً این بیماری در سال1882 میلادی در كشورآمریكا گزارش و به تدریج در قارههای دیگر دنیا این بیماری مشاهده و گزارش شد. در ایران نیز این بیماری برای اولین بار در سال1368 در باغی واقع در برغان كرج مشاهده و در سال بعد در دهمین كنگره گیاه پزشكی ایران در كرمانگزارش گردید. حدود سه سال بعد بیماری مذكور بشدت در قزوین و سلماس طغیان كرد و از آن پس بتدریج باغهای میوهخصوصاً باغهای گلابی مناطق مختلف و برخی از نهالستانهای مهم كشور در استان تهران به این بیماری آلوده شدند كه بطور مشخص میتوان مناطق آلودهای چون كرج، شهریار، دماوند، ابتدای جاده چالوس، سلماس، خوی و ارومیه در استان آذربایجانغربی، تبریز، شبستر، مرند، سردرود، اسكو و آذرشهر در استان آذربایجانشرقی، قزوین و بوئینزهرا در استان قزوین را نام برد. طریقه ایجاد آلودگی اولیه باغها در ایران مشخص نیست ولی به احتمال فراواناز كشورهای همسایه با نهالها و برخی گیاهان زینتی وارد كشور شده است (حسن زاده، 1375). علائم بیماری معمولاً روی گلها در اوایل فصل بهار ظاهر میشود. ابتدا گلها حالت آبسوخته و كمی بعد پژمرده قهوهای و سپس برگهای آلوده و بیمار بتدریج به رنگ قهوهای و به حالت پیچیده و چروكیده و به ظاهر سوخته در آمده و مدتها روی شاخه باقی میمانند. با توسعه بیماری از محل شكوفهها و برگهای آلوده به سمت شاخههای جوان، شاخههایبیمار به سرعت پژمرده و به دلیل سوختگی و خمیدگی بیش از حد قسمتهای انتهای شاخهها حالت شبیه به عصا پیدا میكنند. در صورتی كه این بیماری در مراحل اولیه كنترل نشود و درختان آلوده به حال خود گذاشته شوند، باكتری ازشاخههای جوان آلوده به سرعت به سمت شاخههای بزرگ تا حد تنه اصلی درختان بیمار نفوذ پیدا میكند. با نفوذ باكتری به شاخههای بزرگ و تنه اصلی، علائم پوست مردگی یا شانكر ایجاد میگردد. در صورتی كه بدلیل شرایط مساعد بیماری، رشد و توسعه شانكرها متوقف نگردد و اندازه شانكرها بطوری بزرگ میشوند كه دور شاخه و تنه را احاطه نمودهو سپس مرگ و زوال كامل درخت آلوده حتمی خواهد بود (حسنزاده، 1375). برای توسعه بیماری و شدت آلودگی، شرایط آب و هوایی نقش بسزایی دارد. به همین علت است كه در برخی ازسالها كه هوا برای رشد و فعالیت باكتری نامساعد است، با وجود سابقه آلودگی، بیماری چندان در باغها آلوده توسعهنمییابد. اما در سالهایی كه رطوبت نسبی بالا و دمای هوا نسبتاً معتدل (بالای دمای18 درجه سانتیگراد) است، بیماری طغیان مینماید. پیشگیری از بیماریهای باكتریایی كه عموماً برای كنترل آنها سم مؤثری وجود ندارد، از سادهترین و مؤثرترین روشهای شناخته شدهدر دنیا میباشد. مدیریت باغبانی، بهداشت باغها، رقم، استقرار كندوهای عسل در مجاورت باغها، مدیریت تغذیه گیاهی و آبیاری از عوامل مهم و شیوع و كنترل آلودگی میباشد (حسنزاده، 1375؛ غالبی و همكاران، 1379؛ داودی و همكاران، 1380). l نقش تغذیه متعادل در كاهش آلودگی: تغذیه صحیح گیاه یكی از عوامل مهم در بهبود كمی و كیفی محصول به شمار میآید. در تغذیه گیاه نه تنها باید هر عنصر به اندازه كافی در دسترس گیاه قرار بگیرد، بلكه ایجاد تعادل و رعایت نسبت میان همه عناصر غذایی از اهمیت زیادی برخوردار است، چرا كه در حالت عدم تعادل تغذیهای با اضافه كردن مقداری از عناصر غذایی نه تنها افزایش عملكردی رخ نمیدهد بلكه اختلالاتی در رشد و نهایت افت در عملكرد مطرح میشود (ملكوتی، 1378). بعبارت دیگر با عدم رعایت اصول قانون حداقل و یا قانون بازده نزولی تولید كاهش مییابد (شكل 3). جایگاه تغذیه متعادل در شرایط دشوار كه گیاه رو به زوال است اهمیت ویژهای مییابد. بطوریكه هنگامی كه ثابت شد غلظت عناصر غذایی خاك كافی و زیاد از حد هم نیست و دلیل اختلال در گیاه نیز نمیباشد، متخصص به اثر عوامل محیطی توجه داشته و به اثرات استعمال آنها به عرضه عناصر غذایی در باغ مورد بررسی میپردازد كه در این مورد خاص عوامل بیماری باكتریایی آتشك از طریق اختلالات در آوند میتواند عرضه عناصر غذایی را مختل نماید (داودی و همكاران، 1380). عدم توازن مصرف عناصر غذایی باعث افزایش یا كاهش میزان آنها در گیاه میشود. به عنوان مثال مصرف بیرویه كودهای ازتی موجب افزایش مقدار ازت و كاهش مقدار نسبی پتاسیم، كلسیم و روی در برگ میشود كه این امر در نتیجه رقابت بین آمونیم و یونهای دیگر توسط ریشه است. لیكن هنگامی كه كود ازتی بیشتر بصورت یون نیترات جذب شود، ممكن است مستقیماً با كاتیونهای فسفات رقابت داشته باشد. در حالیكه كاتیونهای همراه آن از جمله كلسیم بدلیل بالا بودن این كاتیون در مجموعه تبادلی خاك، در جذب پتاسیم رقابت نموده و در نتیجه در برگ علیرغم آنكه ازت، كلسیم و منیزیم اضافه میگردد، فسفر و پتاسیم آن كاهش مییابد (ملكوتی، 1378). Barket و همكاران (1997) نتیجه گرفتند كه وضعیت ازت در درخت گلابی بعنوان اولین عامل در افزایش حساسیت گیاه به آتشك بوده بطوریكه درصد ازت برگ نباید بیش از 2/2 باشد. همچنین اظهار نمودند كه درصد مناسب غلظت پتاسیم و بُر در برگ میبایست به ترتیب 8/1 درصد و 50 میكروگرم بر گرم باشند. پتاسیم به روشهای زیر ممكن است در واكنش گیاه به آفات بیماریها اثر مثبت بگذارد: 1ـ تأثیر مستقیم بر روی عوامل بیماریزا، تكامل، تكثیر، زنده ماندن، قدرت و طول چرخه زندگی با اثر مستقیم بر شدت حمله به میزبان یا تأثیر روی متابولیسم درونی گیاه كه بر روی تهیه غذا برای عامل بیماریزا مؤثر است، با تغییر میكروكلیما از طریق تغییر در رفتار. 2ـ تأثیر بر روی تثبیت عامل بیماریزا و گسترش در درون گیاه ـ از طریق تأثیر بر روی ساختمانهای گیاه (مثل دیواره سلولی، ضخامت كوتیكول، استحكام بافت) از طریق عمل روزنه. 3ـ تأثیر بر روی توانایی گیاه برای مقابله در برابر حمله آفات یا بیماریها از طریق ترمیم صدمات یا بطور سادهتر و مشخصتر با بهبود عمومی رشد و عملكرد. اثرات زیانآور یك ماده غذایی در افزایش قدرت عامل بیماریزا، اگر حتی همراه با افزایش قابل توجه در عملكرد محصول باشد كه معمولاً نمیباشد، از اهمیت عملی برخوردار نیست. تمامی عناصر غذایی بر روی سلامت گیاه اثر میگذارند، اما در این میان ازت و پتاسیم مهمتر از همه میباشند. بیشتر محققین با این موضوع موافقند كه ازت زیادی مقاومت گیاه را در برابر بیماریها كاهش داده ولی در مقابل پتاسیم زیادی، اثر مثبت در كاهش بیماری میگذارد. تعادل بین این دو ماده غذایی مهمتر از مقادیر آنها است چرا كه زیادی ازت به پتاسیم (N/K) مقاومت درختان میوه بویژه گلابی را در برابر بیماریها بویژه آتشك كاهش میدهد (شكل 4). شكل 4ـ رابطه نسبت ازت به پتاسیم (N/K) در برگها و شاخههای گلابی با درصد آلودگی به آتشك گلابی (غالبی و همكاران، 1379). محققین مطالب كاملی درباره تأثیر تغذیه در افزایش مقاومت گیاهان زراعی منتشر كرده و بیان داشتهاند كه پتاسیم بیشترین تأثیر را بر روی مقاومت داشته و این اثر اغلب در جهت مثبت است بطوریكه مقاومت در برابر بیماریهای قارچی و باكتریایی به نسبت N/K بستگی دارد. پس پتاسیم اثر مثبتی در افزایش مقاومت دارد و به این معنی است كه پتاسیم در زمانی كه محصول مقادیر بالایی ازت دریافت كرده باشد نسبت به زمانی كه هیچ ازتی دریافت نكرده بود باعث افزایش بیشتر مقاومت محصول میگردد. به عبارت دیگر در زمانی كه كوددهی با پتاسیم كافی باشد مقادیر اضافی ازت مقاومت محصول را به میزان كمتری كاهش میدهد. پس پتاسیم اثرات زیانآور ازت در سلامت گیاه را كاهش میدهد. استفاده متعادل از كودها یكی از چند عاملی است كه بر روی سلامت گیاه اثر میگذارد، عوامل دیگر عبارتند از آب و هوا (رطوبت)، مصونیت گیاهی، تنوع حساسیت، روش كشت و شرایط خاك (داودی و همكاران، 1380). تعادل بین ازت و پتاسیم به این معنی است كه از افزایش یا كاهش نسبی هر دو باید اجتناب كرد و این از اهمیت زیادی برخوردار است. بطوریكه سطح كود پتاسیم باید با سطح كود ازتی كاربردی تنظیم گردد. بنابراین تنظیم پتاسیم در حد كفایت در گیاه میتواند عامل موثری در كنترل بیماری باشد، بخصوص در مورد خاكهایی كه نمیتوانند پتاسیم كافی را تامین كنند (ملكوتی، 1378). برای تفسیر نتایج حاصل از تجزیه گیاهی و تشخیص درجه كمبود، كفایت و سمیت عناصر غذایی در گیاه جداولی پیشنهاد شده است كه در زیر جدول حدود عناصر غذایی برای راهنمای تفیسر نتایج تجزیه برگ گلابی توسط ملكوتی و غیبی (1379) ارائه شده است (جدول 1). جدول 1ـ دامنه تغییرات عناصر غذایی در برگهای گلابی (ملكوتی و غیبی، 1379 و ملكوتی، 1381)
كنترل مؤثر این بیماری صرفاً از طریق كنترل تلفیقی (فیزیكی ـ شیمیایی ـ بیولوژیكی) امكانپذیر است. نظر به اینكه بعد ازگلها، شاخههای جوان هستند كه حساسیت شدید به آلودگی باكتریایی نشان میدهند و باید سعی نمود كه از تحریك بیرویه رشد درختان با استفاده از كودهای ازتی فراوان و آبیاری بیش از حد (غرقابی) در فصل بهار خصوصاً در دوره شكوفهدهی درختان جلوگیری نمود (شكل 5). اثر تغذیه عناصر غذایی معدنی بر روی رشد گیاه و محصول معمولاً بر اساس نحوه مشاركت این عناصر در سوخت و ساز گیاه و اثرات آنها بر رشد و عملكرد از طریق تأثیری كه بر روی تغییر الگوی رشد و شكل ظاهری گیاه، تركیب شیمیایی بافت گیاهی میگذارد، میتواند باعث كاهش یا افزایش مقاومت گیاه به عوامل بیماریزا و آفات شوند. هرچند كه میزان مقاومت، توسط عوامل ژنتیكی كنترل میگردد. با اینحال اغلب تحت تأثیر عوامل محیطی قرار میگیرد. تغذیه معدنی یكی از عوامل محیطی است كه میتوان به راحتی در آن دخالت كرد (Lewis و Kenworthy، 1962). همراه با نفوذ عامل بیماریزا، گسترش و تقسیم باكتریها تا حدود زیادی بدلیل وجود موادی با وزن مولكولی كم در فضای بین سلولی (آپوپلاست) تحریك میشود. شدت جریان و ورود این مواد به فضای بین سلولی به تمركز آنها درسلولها و وضعیت پخشیدگی بستگی دارد. وجود این مواد تا حد زیادی بسته به تغذیه معدنی گیاه میزبان دارد. برای مثال، وقتی كه پتاسیم ناكافی باشد، غلظت قندها و اسیدهای آمینه در فضای بین سلولی افزایش و در مقابل وقتی كه مقدار ازت در گیاه افزایش یابد، تجمع اسیدهای آمینه و آمیدها نیز افزایش پیدا میكند. از طرف دیگر تمركز این مواد در فضایبین سلولی تا حدود زیادی به نفوذپذیری غشاء پلاسمایی بستگی دارد. بطور متوسط غلظت اسیدهای آمینه و قند موجود در فضای بین سلولی بافتهای برگها و ساقهها در حدود 1 تا 5 میلی مول است كه این مقدار ممكن است در نتیجهكمبود بـُر و كلسیم (كه باعث افزایش نفوذپذیری غشاء پلاسمایی میشود) و كمبود پتاسیم (كه باعث جلوگیری از ساخت مواد پلیمری در داخل گیاه میشود) بالا برود از طرف دیگر Erwinia ssp. و Xanthomonas ssp. عوامل بیماریزای باكتریایی هستند كه سبب ایجاد بیماری پوسیدگی میشوند. این عوامل بیماریزا معمولاً از طریق زخمهای ایجاد شده بر روی گیاهان وارد بافتهای گیاهیمیشوند. بنابراین سرعت التیام زخمها از مقاومت گیاه میزبان، بسیار مهمتر است. سرعت التیام زخمها در گیاهانی كه مقادیر كافی پتاسیم در دسترس دارند، بیشتر از گیاهان دچار كمبود است. تأثیر تغذیهای عناصر در بیماری آتشك دردرختان گلابی توسط چندین محقق بررسی شده است و مورد نقش مثبت پتاسیم بین آنها توافق وجود دارد، گزارششده كه شیوع بیماری آتشك تا حدود زیادی به میزان پتاسیم در دسترس بستگی دارد و منجر به كاهش این بیماری در درختان گلابی میگردد (Keil و Shear، 1972؛ Koseoglu و Tokmak، 1996). Aldwinekleو Beer (1976) طی بررسی خود در خصوص تأثیر وضعیت تغذیهای گیاه بر روی حساسیتشكوفههای سیب به آتشك، اظهار داشتند درختانی كه مقدار فسفر و ازت زیادی دریافت كردهاند بیشترین حساسیت را به آتشك داشتهاند. Hemaire و همكاران (1990) نتیجه گرفتند كه حساسیت درختان به بیماری آتشك بستگی به نحوه تغذیه معدنی گیاه میزبان و بخصوص به ذخیره ازت دارد و با افزایش مقدار كلسیم در محیط ریشه حتی با ازتبالا حساسیت به بیماری كاهش مییابد. همچنین در سطوح بالای پتاسیم در محیط با كلسیم همكنش داشته و با كم یازیاد شدن كلسیم میزان حساسیت تغییر مینماید. میزان آلودگی از طریق اندازهگیری طول ناحیه آلوده (حالت نكروزه) در روی ساقه تعیین گردید. Koseoglu و Tokmak (1996) ارتباط بین شیوع آتشك و وضعیت تغذیهایدرختان گلابی را در منطقهآناتولی تركیه بررسی نمودند. در این مطالعه مقدار عناصر غذایی ماكرو و میكرو در نمونههای برگ و ساقه درختان آلوده به آتشك مورد تجزیه قرار گرفته و رابطه بین مقدار ازت، فسفر ،پتاسیم، كلسیم، منیزیم، آهن، روی، منگنز و مس در برگها، ساقهها و تعداد شاخههای آتشك دار در هر درخت از طریق تجزیه رگرسیونیو همبستگی مورد آزمون قرار گرفت. از نظر آماری بین شیوع آتشك و مقدار پتاسیم و نسبت ازت به پتاسیم (N/K) در برگها و ساقهها و مقدار منگنز موجود در ساقهها اختلاف معنی داری وجود داشت. در برگها و ساقههایی كه مقدار پتاسیمآنها بیش از 7/1درصد و منگنز بیش از 33 میكرو گرم در گرم بود، با شیوع كم بیماری آتشك، همبستگی نشان داد هنگامی كه نسبت ازت به پتاسیم(N/K) كه در حد 1/2 بود تا حدود 1/8 افزایش پیدا كرد، تعداد شاخههای آلوده به بیماری افزایشیافت. بر اساس تجزیه رگرسیونی مرحلهای، 3/82 درصد از مقدار كل شیوع بیماری آتشك بوسیله مقدار ازت، پتاس و منگنز برگها مربوط بوده است. ولی در ایران تحقیق اصولی در مورد نقش عناصر غذائی در شیوع بیماری آتشكبعمل نیامده است به همین دلیل به منظور بررسی تأثیر عناصر غذایی معدنی در كنترل بیماری آتشك گلابی و ارائه راهحلهای عملی برای كاهش خسارات ناشی از آتشك به باغها گلابی، طی تحقیقی در سال88-1377 در كرج این موضوعبررسی گردید. در بهار سال 77 باغ گلابی (رقم شاه میوه) آلوده به آتشك با سن تقریبی 22 سال در مشكیندشت كرج انتخاب شد. تعداد 20 درخت بصورت تصادفی انتخاب و از هر درخت 10 شاخه نمونهگیری گردید كه میزان عناصر غذایی در برگ و شاخه و همچنین درصد آلودگی با روش شمارش تعداد شانكرهای ایجاد شده و محاسبه مساحت شانكر در نمونههای مزبور (Koseoglu و همكاران، 1996) اندازهگیری شد. در بهار سال 78 مصرف كودهای پتاسیم و ریزمغذیها در قالب طرح آزمایشی كرتهای یكبار خرد شده (پتاسیم در كرت اصلی و عناصر ریزمغذی در كرتهای فرعی) مورد بررسی قرار گرفت. هر دو فاكتور در دو سطح عدم مصرف كود و مصرف كود اعمال شدند. برای بررسی میزان آلودگی در درختان مورد آزمایش در سه نوبت اوایل خرداد، اواسط تیر و اواخر مهر نمونه گیاهی تهیه شد. پس از حصول نتایج، دادههای مربوط به تجزیه عناصر غذایی در برگ و ساقه و همچنین درصد آلودگی نسبت به تجزیه و تحلیل آماری اقدام شد و اثرات زمان (روند آلودگی)، فاكتورهای پتاسیم، عناصر ریزمغذی و اثرات متقابل آنها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد كه ارتباط معنیداری بین نسبت غلظت ازت به پتاسیم (N/K) در برگ و ساقه با درصد آلودگی وجود داشته است. بطوریكه حداقل آلودگی (25%) با میزان 6/1-2/1 نسبت N/K در برگ مرتبط بوده است. همچنین حداقل آلودگی (20%) در محدوده 0/2-6/1 نسبت N/K در ساقه قرار گرفت (شكل 4). بطوریكه در مطالعات Koseoglu و Tokmak (1996) نشان داده شده نسبت ازت به پتاسیم در برگ به میزان 2/1 با حداقل آلودگی در ارتباط بود كه با نتایج این تحقیق همخوانی داشت. روابط رگرسیونی ایجاد شده نشان داد كه ضریب همبستگی معادله، ارتباط بین N/K در ساقه و درصد آلودگی بیشتر از معادله برگ است جدول 2ـ معادلات رگرسیونی و ضرایب همبستگی بین N/K در ارتباط با درصد آلودگی
غلظت بر حسب mg/kg همچنین پس از مصرف كودهای پتاسیمی و ریزمغذیها، شدت آلودگی كاهش پیدا كرد، بطوریكه در ابتدای فصل آلودگی 32% بوده و پس ازمصرف توأمپتاسیم و ریزمغذیها آلودگی به 16% كاهش یافت(جدول3). جدول3 ـ نقش پتاسیم و ریزمغذیها در كاهش درصد آلودگی در ماههای مختلف سال (میانگین)
بنابراین علیرغم اینكه خاك محل آزمایش از لحاظ عناصر غذایی بویژه پتاسیم و ریزمغذیها بر اساس توصیه مؤسسه تحقیقات خاك و آب هیچگونه محدودیتی نداشت، با این حال مصرف پتاسیم و ریزمغذیها توانسته است تأثیر مثبتی بر روی كنترل و كاهش آلودگی بیماری آتشك گلابی بگذارد كه این خود نشاندهنده نیاز بیشتر گیاهان بیمار به پتاسیم و ریزمغذیها میباشد. همچنین اندازهگیری نسبت N/K در اندامهای گیاهی (برگ و شاخه)، درصد آلودگی از طریق روابط رگرسیونی برآورد و چنین نتیجهگیری شد كه با افزایش نسبت N/K، درصد آلودگی افزایش مییابد. به عبارت دیگر با مصرف پتاسیم نسبت N/K كاهش یافته و در نهایت آلودگی به بیماری آتشك كاهش مییابد. l پیشنهادها (چه باید كرد؟) مصرف كودهای پتاسیمی و ریز مغذیها در اولویت تغذیهای درختان گلابی منظور شود. مقادیر متفاوت از منابع مختلف كودهای شیمیایی در ارتباط با تأثیر گذاری بر روی پیشگیری و كنترل این بیماریمورد آزمون قرار گیرد. در طرحهای مبارزه تلفیقی آفات و بیماریهای گیاهی، به نقش توازن عناصر غذایی اهمیت ویژه داده شود. تغذیه كلسیم بعنوان یك عامل مؤثر در كنترل بیماری آتشك مورد تحقیق قرار گیرد (علیرغم آهكی بودن اكثرخاكهای تحت بررسی ممكن است در شرایط بیماری گیاه، این عنصر كمتر جذب شده و محلول پاشی كلرور كلسیم دركاهش آلودگی مؤثر باشد). روش آبیاری غرقابی درباغهای گلابیبایستی اصلاح وحتیالامكان از روش آبیاری تشتكی (حوضچهای)، جوی و پشته و یا موضعی(میكرو)استفادهگردد. با توجه به نقش مدیریت صحیح آبیاری و مصرفمتعادل كودهایشیمیایی و بیولوژیك لازم است برنامهریزی صحیحآبیاری و مصرف بهینه و متعادل كودها انجام گیرد. بدیهی استبا اعمال مصرف بهینه كود و آب كمك شایانی به كنترل این بیماریمیگردد. l سپاسگزاری : بدینوسیله از زحمات كلیه همكارانی كه در تهیه این نشریه، ما را یاری دادهاند و نیز از سركاران خانمها رحمانی، حدیدی و اسدزاده، آقای مهندس بهزاد رضاییفرد و محمودنیا برای تایپ، تنظیم، ویراستاری و تهیه عكس و همكاران خدمات فنی و تحقیقاتی مؤسسه سپاسگزاری مینماید. l منابع مورد استفاده: حسن زاده، ن. 1375. بیماری آتشك درختان گلابی، سیب و به. نشریه فنی شماره1، مؤسسه تحقیقات آفات و بیماریهای گیاهی، تهران، ایران. ملكوتی، م.ج. و س.ج. طباطبایی. 1378. تغذیه صحیح درختان میوه برای نیل به افزایش عملكرد و بهبود كیفی محصولات باغی در خاكهای آهكی ایران. نشر آموزش كشاورزی، سازمان تات، كرج، ایران. ملكوتی، م.ج. و م.ن. غیبی. 1379. تعیین حد بحرانی عناصر غذایی مؤثر در خاك، گیاه و میوه. نشر آموزش كشاورزی، سازمان تات، كرج، ایران. وزیری، ژ. و م.ر. شریعتی. 1377. راهنمای آبیاری باغهای میوه. نشریه شماره 37، نشر آموزش كشاورزی، سازمان تات، كرج، ایران. داودی، م.ح.، ز. خادمی، ع. عبداللهی و م.ج. ملكوتی. 1380. اثر مصرف بهینه كود در افزایش مقاومت گیاهان به بیماریها و آفات. نشریه شماره 204، نشر آموزش كشاورزی، سازمان تات، كرج، ایران. سمر، س.م. 1377. رفع كلروز آهن درختان سیب از طریق تماس جزیی ریشه با مواد فاقد كربنات كلسیم، رساله دكتری خاكشناسی، دانشكده كشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. كیانی، ش. 1379. تأثیر تغذیه متعادل بر افزایش عملكرد و بهبود كیفی میوه بادام رقم مامایی. رساله كارشناسی ارشد خاكشناسی، دانشكده كشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. غالبی، س.، ع. حسان و م.ج. ملكوتی. 1379. بررسی اثرات پتاسیم و عناصر ریزمغذی در كنترل شیوع آتشك گلابی، مجله علمی پژوهشی خاك و آب، ویژهنامه باغبانی، جلد 12، شماره 8، سازمان تات، تهران، ایران. ملكوتی، م.ج. و س.ج. طباطبایی. 1375. نقش تغذیه مطلوب گیاه در كنترل آفات و بیماریها، نشریه شماره 15، نشر آموزش كشاورزی، سازمان تات، كرج، ایران. ملكوتی، م.ج. 1375. كشاورزی پایدار و افزایش عملكرد با بهینه سازی مصرف كود در ایران. نشر آموزشكشاورزی، سازمان تات، كرج، ایران. ملكوتی، م.ج. 1381. شناخت ناهنجاریهای تغذیهای درختان میوه (گزارش نهایی)، شورای پژوهشهای علمی كشور، ریاست جمهوری، تهران،ایران. ملكوتی، م.ج. 1378. روش جامع تشخیص و ضرورت مصرف بهینه كودهای شیمیایی. دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
بطور كلي علائم كمبود عناصر غذايي در گياه توت فرنگي به شرح زير مي باشد : ازت : برگهاي مسن به رنگ سبز روشن درآمده و در ادامه برگها ، دمبرگها و كلاهك ميوه ها به رنگ مايل به قرمز در آمده و برگهاي جوان برعكس با كمبود ازت سبزتر مي شوند . حد بحراني ازت در برگ توت فرنگي 2.5% و حد مطلوب آن 4%– 2.5% مي باشد . گوگرد : علائم كمبود گوگرد تفاوت بسيار اندكي با علائم كمبود ازت دارد و تمام برگهاي گياهاني كه داراي كمبود گوگرد هستند ، هم برگهاي جوان و هم برگهاي مسن بطور غيريكنواخت زرد رنگ شده و در مراحل پيشرفته نواحي نكروزه به روي پهنك برگها توسعه مي يابد . موليبدن : علائم اوليه كمبود بسيار مشابه با علائم كمبود ازت است . با اين حال برخلاف علائم كمبود ازت ، نواحي نكروزه در نهايت مانند كمبود گوگرد در پهنك برگها توسعه يافته و بدنبال آن به طرف كناره هاي بالاتر پهنك گسترش مي يابند . فسفر : پهنك برگهاي پائين تر به رنگ قرمز مايل به ارغواني در مي آيد . حد بحراني فسفر در برگ توت فرنگي 0.25% و حد مطلوب آن 1% – 2.5% مي باشد . پتاسيم : قهوه اي شدن و خشك شدن كناره هاي فوقاني پهنك برگها . حد بحراني 1.3% و حدمطلوب 3% - 1.3% پتاسيم در تغذيه توت فرنگي اهميت زيادي داشته و مصرف كافي آن موجب افزايش قند وبهبود مزه ميوه شده و ويتامين ث و قابليت نگهداري آن را افزايش مي دهد. منيزيم : قهوه اي شدن كناره هاي بالايي پهنك برگ و سپس توسعه يافتن آن به نواحي بين رگبرگي كه اين لكه هاي كلروزه در نهايت به لكه هاي نكروزه تبديل مي گردند . حد بحراني 0.25% و حد مطلوب 1% - 0.25% كلسيم : سوختگي انتهايي برگ ، پيچيده و چروكيده شدن برگها ، انتهاي شاخسارها قادر به رشد عادي نبوده و برنگ سياه در مي آيند . تشكيل پوشش متراكمي از فندقه ها در بخشي و يا در تمام ميوه كه داراي بافت سختي بوده و مزه اسيدي دارد . حد بحراني 1% و حد مطلوب 2.5% - 1% بر : علائم كمبود بر و كلسيم در مراحل اوليه رشد مشابه است . هر دو برگهاي جوانتر را تحت تأثيرقرارداده ، چروكيدگي و سوختگي انتهايي را توليد كرده و موجب بدشكلي ميوه مي گردند . كمبود بر سبب كاهش توليد دانه گرده شده ، فضاي بين فندقه ها را كاهش داده و به ميزان زيادي سفتي ميوه را افزايش مي دهد . حد بحراني بر در برگهاي توت فرنگي ppm 25 درحد مطلوب آن 50 – 25 ppm مي باشد . آهن : زرد شدن و كلروز پهنك برگهاي جوان در حاليه رگبرگها سبزرنگ باقي مي مانند . حدبحراني ppm 50 و حد مطلوب ppm 200-50 روي : كمبود روي را مي توان به سادگي از طريق هاله سبزرنگي كه در امتداد كناره هاي دندانه دار شده پهنك برگهاي نابالغ جوان ظاهر مي شود تشخيص داد . پهنك برگها باريك شده و در كمبود شديد كاملا" كشيده و طويل مي گردند . حد بحراني ppm 20 منگنز : رگبرگهاي اصلي به رنگ سبز تيره باقي مانده و نواحي بين رگبرگي به رنگ سبزروشن تا زرد درآمده و بدنبال آن كناره هاي پهنك برگ بطرف بالا بصورت سطحي مي سوزد . حد بحراني ppm 30 مس : رنگ سبز روشن در پهنك برگهاي نابالغ جوان مشابه با علائم اوليه كمبود گوگرد كه به تدريج نواحي بين رگبرگي و رگبرگها بجز يك پهنا از كناره هاي برگ كه سبز رنگ باقي مي ماند برنگ سفيد در مي آيند . حد بحراني ppm 5 
موقعیت و آب و هوا :
به علت زود بار ور شدن گل های توت فرنگی در بهار باید بوته ها در جایی کاشته شوند که سر مایی دیر رس بهاره به آنها صدمه نزند.
زمین مورد استفاده برای کاشت باید رو به جنوب باشد چون زودتر گرم می شود .
این گیاه به آب فراوان احتیاج دارد مخصوصا در دوره رسیدن میوه , در غیر این صورت میوه ها کوچک باقی میمانند .
زمان کاشت :
توت فرنگی را از اواخر پاییز که در حال نیمه خواب است تا اوایل بهار قبل از بیدار شدن گیاه از خواب میتوان جابجا نمود و در محل دیگری کاشت . بنا براین کاشت پاییزه و بهاره آن امکان پذیر است .
در صورتی که کاشت پاییزه باشدمحصول , تابستان سال آینده به دست می آید و اگر گیاه در بهارو قبل از بیدار شدن از خواب زمستانه کاشته شود گل هایی که چند هفته بعد از کاشت روی بوته ظا هر میشود , بهتر است چیده شوند تا گیاه قویی شود .
این بوته ها در بهار سال بعد داده و در تابستان میتوان از آنها محصول برداشت نمود. جوانه های گل در فصل پاییز به کوتاه شدن طول روز به وجود می آیند ولی به علت سرمای زمستانه , گل ها تا فصل بهار ظاهر نمی شود .
مشخصات بوته :
گیاهی که برای کاشت انتخاب می شود باید عاری از هر نوع مرض ودارایی ریشه های قویی و سالم باشد و ( رنگ ریسشه ها روشن باش . )
ریشه توت فرنگی افشان , ظریف و سطحی است و بیشتر در عمق 20 تا 30 سانتی متر خاک فعالیت می کند .
نوع خاک :
خاک های سبک شنی با مواد غذایی فراوان و زهکشی خوب مناسب کاشت توت فرنگی است . عملیات تهیه زمین :
اوایل پاییز یا بهار, زمین را شخم و دیسک زده و سپس ازکود های حیوانی و شیمیایی و مقدار 10 تن درهکتار کود حیوانی پوسیده با خاک مخلوط کرده و تاکید بر آزمایش خاک به مقدار 100 -80 کیلو ازت خالص در سه مرحله , 150-100 کیلو پتاس خالص و 80-60 کیلو فسفر در هکتار استفاده می شود سپس با نحر کن جوی های به عرض 40 سانتی متر و پشته های به عرض 80 سانتی متر ایجاد می کنند .
در سال اول قبل از کاشت , کود فسفر و پتاسه و نصف مقدار کود اوره قبل از دیسک زنی به خاک داده می شود و بقیه کود اوره قبل از گلدهی و بعد از برداشت محصول در دو نوبت به خاک افزوده شده و سپس آبیاری میشود .
طریقه کاشت :
در موقع کاشت خاک باید مرطوب باشد و بلافاصله بعد از کاشت , مزرغه را آبیاری کردو کاشت بوت ها در خاک خشک سبب از بین رفتن تعدادی از آنها می شود . هنگام کاشت باید تمام برگ های پیر بوته های توت فرنگی را قطع کرد و ریشه ها را از هم جدا نمود , سپس اقدام به کاشت کرد . اگر گیاهی زیاد عمق کم کاشه شود بوته به علت خشکی زیاد صدمه می بیند.
معمولا بوته ها را به فاصله 40 سانتی متر از یکدیگر در روی پشته ها می کارند و به طور تقریبی تراکم بوته در هکتار طبق روش بالا حدود 31250بوته برآورده می شود .
مراقبت های لازم بعد از کاشت :
1- پوشاندن خاک به وسیله کاه یا خاک اره موموجب می شود که میوه با خاک به طور مستقیم تماس نداشته باشد و رطوبت خاک نیز به خوبی حفظ شود .
بیماری لبه زرد خفیف توت فرنگی (Strawberry mild yellow edge ) این بیماری روی گونه Fragaria vesca ایجاد می شود. نشانه های اولیه بیماری عبارتند از رو خمشی برگهای تازه روییده و لکه های کلروزی کوچک روی رگبرگهای ثانویه که به تدریج نشانه های بیماریبیشتر می شود و بافتهای آلوده بتدریج نکروزه می شوند.بافت مردگی بین رگبرگها نیز ادامه می یابد و سرانجام تمام برگ از بین می رود. این بیماری توسط ویروس لبه زرد خفیف توت فرنگی (Strawberry mild yellow edge virus) ایجاد می شود. این ویروس از گروه پوتکس ویروس است که خمش پذیر است و ژنوم آن ssRNA است. این ویروس را می توان به روش الایزا و واکنش زنجیره ای پلی مراز ترانکسریپشن معکوس ایمینو کاپچر ردیابی و جدا کرد. در مزرعه این ویروس توسط شته های Chaetosiphon thomasi، C. fragaefolii و C. Jacobi به روش تکثیری منتقل می شود. کنترل بیماری : برای کنترل بیماری با شته و استفاده از مواد عاری از ویروس و همچنین کشت مریستم انتهایی مناسب اند
توت فرنگي سطح زير كشت آن در ايران حدود 2300 هكتار بوده كه عمده آن در استان كردستان مي باشد. در شهرستان خوانسار كشت مزرعه اي بسيار ناچيز و پراكنده است و كشت گلخانه اي آن حدود 1 هكتار است. در ارقام گلخانه اي هم در طول سال بطور مرتب برداشت انجام مي شود. شرايط عمومي مناسب جهت كشت و پرورش
محلولهاي غذايي در كشت هيدروپونيك الف- نحوه تهيه محلولهاي غذايي:محلولهاي غذايي حاوي حداقل دوازده عنصر غذايي مي باشند که موقع مصرف با آب آبياري رقيق مي گردند. براي دقت عمل، بهتر است ترکيبات و املاح موجود در آب آبياري قبل از اختلاط با محلول غذايي اندازه گيري شود زيرا براي رسيدن به يک محلول استاندارد مطابق با نياز گياه ضرورت ايجاب مي نمايد که عناصر اضافي که در آبياري موجود هستند در طراحي فرمول غذايي منظور شوند. در محلولهاي غذايي علاوه بر وجود عناصر مورد نياز گياه رعايت دو عامل عمده در طول رشد گياه بسيار مهم مي باشد: 1-PH: PH ميزان درجه اسيدي يا قليايي بودن محلول غذايي مورد مصرف را نشان مي دهد و از درجات حداقل بين صفر تا حداکثر 14 درجه بندي شده است. معمولا بهترين درجه PH براي گياهان در روش کشت بدون خاک بين 5/5 الي 7 مي باشد. اگر PH بالاتر يا پايينتر از اين مقدار شود موجب کاهش رشد و در صورت شدت تغييرات باعث مرگ گياه مي شود، براي تنظيم PH از جمله کاهش آن از اسيد سولفوريک و براي افزايش آن از هيدروکسيد کلسيم ميتوان استفاده کرد. 2- EC:EC هدايت الکتريکي محلول غذايي يا شوري محلول مصرفي را نشان مي دهد، و حاکي از ميزان غلظت عناصر و بنيانهاي غذايي يونيزه شده است. هر چه غلظت يونها بيشتر باشند جريان الکتريکي بيشتر برقرار شده و عدد EC بالاتري نشان مي دهد و هر چه غلظت عناصر کمتر شود EC کمتري را نشان داده مي شود. تغييرات EC از صفر تا 25 شماره گذاري شده و معمولا مناسبترين EC کمتر از 2 مي باشد. هر چند ميزان حساسيت گياهان مختلف به شوري متفاوت مي باشد ولي معمولا EC هاي بالاتر از 3 بتدريج بر رشد و کيفيت گياهان اثر منفي خواهد گذاشت. با اين وصف لازم است براي ساختمان محلولهاي غذايي از آبي که EC آن کمتر از 1 مي باشد استفاده نمود، زيرا پس از ساخت محلول غذايي با آب EC آن به نسبت اضافه کردن عناصر غذايي افزايش مي يابد حال اگر آب مصرفي EC معادل 2 داشته باشد پس از اضافه کردن ترکيبات غذايي مظمئنا EC آن بيشتر از 2 و نزديک 3 خواهد شد. برحسب آزمون و خطاي رشد گياه با توجه به کشت در منزل معمولا آب مصرفي همان آب شرب است که تصفيه شده و شيرين بوده و اغلب داراي EC کمتر از 1 مي باشد. معمولا محلول هاي غذايي از نظر نياز گياهان باغلظت هاي متفاوت عناصر تهيه مي شود و همين تفاوت غلظت است که تحت عنوان فرمولهاي مختلف محلول غذايي ناميده مي شود چنانچه اين تفاوت ها ديده نشود و خواسته شود که ميزان غلظت عناصر غذايي براي همه گياهان يکسان تنظيم گردد مسلما اين کار صحيح نخواهد بود. بنابر اين بهتر است با توجه به منابع و تجارب موجود از محلولهاي غذايي معرفي شده به هر گياه استفاده شود. براي آشنايي علاقه مندان به تهيه محلول غذايي و استفاده از ترکيبات شيميايي عناصر و نحوه محاسبه وزن ملکولي آنها براي تعيين غلظت مختصري به اين موارد اشاره مي گردد: براي ساخت يک محلول غذايي بايستي از مقدار مختلف عناصر غذايي مورد نياز گياه بخصوص اطلاع کافي داشت، همچنين از نسبت عناصر شيميايي مورد استفاده در فرمول غذايي آگاهي کامل داشت. براي محلول سازي لازم است به ميزان حلاليت مواد شيميايي مورد استفاده و اينکه ترکيبات شيميايي مورد استفاده تا چه اندازه ناخالصي دارد و آن ناخالصي ها چه مي باشد و تعداد مولکولهاي آب تبلور همراه آن ترکيب چه مقدار است توجه شود.از طرفي به ميزان تاثير متقابل عناصر شيميايي نسبت به يکديگر بايد توجه کافي شود. بعنوان مثال محلول نيترات کلسيم در اختلاط با برخي ترکيبات در حالت ساخت محلول غذايي غليظ دچار واکنشهاي شيميايي شده و ترکيبات جديدي را بوجود مي آورد که قابل استفاده نمي باشد. در اينصورت بهتر است براي ساخت محلول هاي غذايي غليظ، آنها را طي دو مرحله جداگانه A و B آماده نمود و سپس اقدام به رقيق سازي دو محلول در يک مخزن نمود. که در اين حالت آثار ترکيبي بسيار ناچيز، و قابل اغماض است. اين دو محلول غليظ به نامهاي Stock A و Stock B معروف هستند، براي ساخت يک محلول غذايي لازم است ابتدا وزن اتمي کليه عناصر مورد نياز را منظور نمود جدول(1)، آنگاه با مشخص نمودن وزن اتمي کليه عناصر وزن مولکولي يک ترکيب را بدست آورد. بعنوان مثال در مورد So4 Zn وزن مولکولي آن بشرح زير بدست مي آيد. وزن مولکولي S(32)+O4(16*4)+Zn(65)=161 بدين ترتيب ميزان مواد شيميايي مورد نياز براي تهيه محلول غذايي را به نسبت عناصر موجود در ترکيب فرمول غذايي بدست مي آورند.بديهي است که ميزان ناخالصي ها و مولکولهاي آب موجود در ترکيب بايستي در محاسبات منظور شوند.
ميزان عنصر خالص در هر ترکيب شيميايي مساوي وزن اتمي آن با در نظر گرفتن ضريب آن عنصر مي باشد مثلا در ترکيب So4Znميزان روي 65 گرم و ميزان اکسيژن 64 گرم در هر مولکول گرم سولفات روي مي باشد. براي بدست آوردن يک گرم روي در ترکيب مربوطه از تقسيم وزن مولکولي ترکيب به وزن اتمي روي مقدار ترکيب شيميايي مورد نياز بدست مي آيد 5/2=65/161 يعني به ازاء هر 5/2 گرم خالص ترکيب شيميايي سولفات روي يک گرم روي خالص وجود دارد.اگر اين مقدار سولفات روي در 1000 ليتر آب حل شود بميزان يک ppm (يک قسمت در ميليون) روي خواهيم داشت. در اين ارتباط جدول شماره 2 ميزان گرم مورد نياز ترکيبات شيميايي در 1000 ليتر آب را براي بدست آوردن يک ppm از عناصر مشخص شده نشان مي دهد.
ب - انواع فرمولهاي غذايي :
همچنين علاوه بر مواد فوق وجود يک محلول پايه آهن نيز لازم است. اين محلول پايه شامل 1 گرم عنصر آهن در يک ليتر محلول پايه است. 1 ليتر محلول پايه آهن، براي رقيق سازي در 1000 ليتر اب کافي است.
3- فرمول غذايي کوپر: اين فرمول غذايي براي پرورش انواع گياهان مورد استفاده قرار مي گيرد ترکيب فرمول آلن کوپر بشرح جدول شماره 5 مي باشد. جدول شماره 5: فرمول غذايي آلن کوپر
ضروري است پس از رقيق سازي محلول غذايي در 1000 ليتر آب نسبت به اندازه گيري PH و EC آن اقدام تا بتوان محدوده مورد نياز گياهان را رعايت نمود. جدول شماره 6: کودهاي فرموله شده براي کاربرد در آبهاي سبک و سنگين سيستم NFT
5- اصلاح محلولهاي بازيافت: با توجه به اينکه در روش آوند کشت آبياري چرخشي است و از محلول بازيافت استفاده مي شودف پاپادوپولوس فرمول ديگري بشرح جدول 7 تنظيم که براي اضافه کردن به محلول بازيافتي مي باشد و براي اين منظور هر ليتر از محلول بازيافت مخصوص آب سبک و سنگين مي توان اختلاط نمود و مورد استفاده قرار داد. جدول شماره 7: فرمول غذايي براي محلول هاي بازيافت آب سبک و سنگين
در طول مصرف محلول هاي غذايي استاندارد براي گياهان، در محلول بازيافتي از سيستم که به مخزن اصلي ريخته مي شود ميزان برخي عناصر کم و يا زياد مي شود. براي آشنايي نسبي با ميزان زياد يا کم بودن عناصر و حدود مناسب آنها بطور تقريب از جدول شماره 8 مي توان استفاده نمود.
پس از آماده سازي محلول هاي غذايي لازم است از نياز گياهان به ميزان محلول غذايي در مراحل مختلف رشد اطلاع داشت. علاوه بر آن 4 عامل ديگر در ميزان مصرف محلول هاي غذايي بشرح زير تاثير گذار مي باشد:
كودهاي ارگانيك تجاري
كود ارگانيك و ارزش آنها
كودهاي ارگانيك شامل مواد غذايي هستند كه از گياهان يا حيوانات مشتق شده اند.متاسفانه اغلب منابع غذايي آنها بخوبي تخمين زده نشده. در كشاورزي ارگانيك، كودهاي ارگانيك نقش بسيار مهمي را در تغذيه گياهان بازي مي كنند. استفاده از كودهاي محوطه مزرعه غالباً فراموش مي شود. ذخيره و كاربرد كودهاي مزرعه در خيلي از موارد مي تواند تقويت شود. استفاده از كودهاي معدني در كشاورزي ارگانيك محدود است زنبور تریکوگراما حشره ریز و ظریفی است که حدود یک میلیمتر طول داشته و متعلق به خانواده ای از زنبورها تحت نام Trichogrammatidae می باشد . این خانواده از زنبور ها به طور کلی پارازیتوئید ( انگل ) تخم بویژه پروانه ها می باشند که تعدادی از این پروانه ها جزء آفات مهم و اصلی محصولات کشاورزی هستند و هر ساله کشاورزان و باغداران را وادار به مبارزه بر علیه آنها می نمایند . این زنبورها به واسطه پنجه پای سه بندی به راحتی قابل تشخیص بوده و به واسطه اینکه تخمهای انگلی شده ( پارازیت شده ) توسط این زنبور ها پس از چند روز سیاهرنگ می شوند ، در شرایط صحرایی براحتی قابل تشخیص و جمع آوری می باشند .
|
-ارائه دهنده انواع سموم_بذر و کودهای شیمیایی -مشاوره در کلیه امور کشاورزی-گلخانه-باغداری و امور فضای سبز -ارتباط باما rezaei_shiva@yahoo.com tel 09379350414
BLOGARCHIVE POSTS ARCHIVE شهریور 1389 تیر 1389 بهمن 1388 آذر 1388 تیر 1388 بهمن 1387 LINKS |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
آفات توت فرنگی
.jpg)
